Ülkemizin dünyaca kabul gören el sanatlarından birisi de Milas halısıdır. Uluslararası bir beğeni kazanan halılarımız içerisinde Milas halısının ilk örneklerinin 16 yüzyılda dokunduğu 18-19 yüzyıllarda ise dünya halıcılık sektöründe aranan bir ürün haline geldiği bilinmektedir. Milas halısı yüne yün olarak çift düğüm tekniği ile yüzyıllardan bu yana kadar dokuna gelmiş kirkitli bir dokuma türüdür. Klasik, Barok ve Madalyonlu olarak çeşitlendirilen halılar en çok rağbet gören türlerdir.
Klasik Milas Halısı mihraplı seccade olarak da tanımlanır. Mihrap kısmı halının orta kısmında yer alır. Eşkenar dörtgen şeklinde olan mihrap üstünde âlem yer alır. Mihrabın kenarları çeşitli çiçek motifleri en çok da karanfille bezenmiştir. Mihraplı halıların yöredeki en eski örneği “Ada Milas” halısıdır.
Barok stili olarak nitelendirdiğimiz çeşit 18- 19 yüzyılda Avrupa sanatının etkisi olarak karşımıza çıkmakta ve desen olarak çeşitli geometrik motifler çoğunluk kazanmaktadır.
Madalyonlu halılar ise halının göbek kısmındaki desenlerden dolayı bu adı almaktadır. Yörede daha çok Karacahisar halıları madalyonlu olarak dokunmaktadır.
Hammadde olarak koyun yünü ve kök/bitkisel boya kullanılır. Yapağı olarak adlandırılan yün çırpılır ve eğrilerek iplik haline getirilir. Yünden elde edilen bu iplik, geçmişte bütünüyle dokuyucuların kendi koyunlarına ait yünün iğ olarak tanımlanan bir aletle eğrilmesiyle evlerde hazırlanırken günümüzde çoğunlukla iplikçilerden hazır olarak alınmaktadır.
Kırmızı-kahverengi- sarı tonları Milas halısının simge renkleridir. Doğal boya olarak bölgenin özellikli bitkisi olan “piren otu” yanı sıra “kayısı yaprağı,şeftali yaprağından sarı,ceviz yaprağından kahverengi tonları,palamuttan saman sarısı ve tonları, naneden yeşil, melengiç,narpuz,piren vb. bitkilerinden sarı,kırmızı ve mor tonları elde edilir.” Ayrıca belli su birikintilerinin olduğu yerlerden alınan çamur da renklendirici bir unsur olarak kullanılır. Çamurda ip çilesinin bir hafta bekletilmesiyle siyah renk elde edilir. İpler koyuldukları bitki suyunda çeşitli sürelerde bekletilerek farklı tonlar elde edilir. Boyaların kalıcı olması için kaynatma sırasında kazana şap katılır.
Yöreye özgü adlarla anılan yüzlerce motif Milas Halılarını süslemiştir. Dış papuç, iç papuç, çentik, ala boncuk, köpek izi, göllü, eğmeli göllü, aynalı bapuçlu eğmeli göllü, mihrap, Türk göllü, çılpak eğmeli, ladik lalesi, lale, akıllı gemici suyu, deli gemici suyu, su, su yolu cıngıllı cafer, uslu cafer, tabaka, anahtar, el, çocuk, parmak,göz, tarak, eli belinde, armutlu, bakla çiçeği, turunç, çam ağacı, basalak eğme, tavuk /kaz ayağı, köpek izi, elma çiçeği, karanfil, yengeç, memetler eğmesi, taş başı, patlıcan, yamuk testere, muska, yılan, hayat ağacı motifleri (yanış/yannış) Milas halısında kullanılan motiflerdendir.
Göbekli olarak bilinen halılar “göllü” çerçevesi olmayan halılar “çılpak eğme” olarak adlandırılır. Karacahisar köyünde duvar için aslan figürlü halıların dokunmasına da devam edilmektedir.
Milas Halıları günümüzde Ören Beldesi, Karacahisar ve Bozalan Köyleri başta olmak üzere Kayaönü, Gürceğiz, Akçakaya, Bayır, Dereköy, Kısırlar, Bahçeburun, Alatepe Köyü, Bahçeyaka Köyü, Özlüce, Basmakçı Köyü, Gökbel Köyü, Kırcağız, Akyol, Mezgit, Gereme Köyleri, İkizköy, Yeniköy, Türkevleri ve Pinar Köyü,Bodrum ilçe sınırları içinde Karaova Köyleri,Pınarlıbelen Etrim, Çiftlik, Çömlekçi köyü, Mazı Köyü, Mumcular Köyü vb. yerlerde dokunarak iç ve dış piyasada alıcı bulmaktadır.
